Έχω 100.000€ στην τράπεζα. Πρέπει να δικαιολογήσω την προέλευσή τους;

Η διατήρηση ενός σημαντικού ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό δεν είναι παράνομη ούτε αποτελεί αυτομάτως λόγο φορολογικού ελέγχου. Η ερώτηση που τίθεται συχνά αφορά το πότε και γιατί η φορολογική αρχή μπορεί να ζητήσει εξηγήσεις για ένα τέτοιο υπόλοιπο, και τι σημαίνει στην πράξη «δικαιολόγηση προέλευσης».

Πότε γεννιέται το ερώτημα

Οι τράπεζες διαβιβάζουν στοιχεία κινήσεων και υπολοίπων λογαριασμών στις φορολογικές αρχές, οι οποίες τα διασταυρώνουν με τα δηλωθέντα εισοδήματα του φορολογούμενου μέσω των ετήσιων δηλώσεων. Όταν το ύψος μιας κατάθεσης ή ενός υπολοίπου δεν βρίσκει αντιστοιχία στα εισοδήματα που έχουν δηλωθεί τα προηγούμενα έτη, μπορεί να ζητηθεί από τον φορολογούμενο να εξηγήσει την προέλευση των χρημάτων. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε υψηλό ποσό ελέγχεται· η πιθανότητα ελέγχου αυξάνεται όταν υπάρχει ασυμφωνία ή όταν το ποσό εμφανίζεται ξαφνικά χωρίς προηγούμενο ιστορικό αντίστοιχων εισοδημάτων.

Τι σημαίνει «δικαιολόγηση»

Δικαιολόγηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το ποσό πρέπει να προέρχεται από φορολογηθέν εισόδημα του τρέχοντος έτους. Μπορεί να πρόκειται για αποταμίευση πολλών ετών, για κληρονομιά, για γονική παροχή, για προϊόν πώλησης περιουσιακού στοιχείου ή για μεταφορά από το εξωτερικό. Το ζητούμενο είναι η ύπαρξη αποδεικτικών στοιχείων που να συνδέουν λογικά και χρονικά το ποσό με μια νόμιμη πηγή προέλευσης.

Ενδεικτικά αποδεικτικά στοιχεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

• Παλαιότερες φορολογικές δηλώσεις που δείχνουν εισοδήματα συμβατά με τη συσσώρευση αποταμίευσης
• Συμβολαιογραφικά έγγραφα πώλησης ακινήτου ή επιχείρησης
• Δηλώσεις φόρου κληρονομιάς ή γονικής παροχής
• Τραπεζικά εμβάσματα με αναφορά αιτιολογίας
• Λογιστικά στοιχεία επιχείρησης, αν το ποσό προέρχεται από επιχειρηματική δραστηριότητα

Τι δεν πρέπει να παραμελείται

Το σημαντικότερο πρακτικά είναι η έγκαιρη διατήρηση των σχετικών εγγράφων, ακόμη και αν η προέλευση των χρημάτων φαίνεται προφανής τη στιγμή που δημιουργείται το υπόλοιπο. Ένα ποσό που σήμερα εξηγείται εύκολα προφορικά, μετά την πάροδο αρκετών ετών μπορεί να είναι δυσκολότερο να τεκμηριωθεί, ιδίως αν έχουν χαθεί έγγραφα ή αν οι εμπλεκόμενοι (π.χ. γονείς που έκαναν τη μεταφορά) δεν είναι πλέον διαθέσιμοι να επιβεβαιώσουν το γεγονός.

Η ύπαρξη υψηλού υπολοίπου, από μόνη της, δεν αποτελεί τεκμήριο φοροδιαφυγής· είναι όμως στοιχείο που μπορεί να ενεργοποιήσει διασταύρωση, και η οργανωμένη τεκμηρίωση της προέλευσης μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μιας μακράς και επίπονης διαδικασίας ελέγχου.