Έλληνας του εξωτερικού με ακίνητα στην Ελλάδα

Πολλοί Έλληνες που ζουν μόνιμα στο εξωτερικό διατηρούν ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα — είτε πρόκειται για την πατρική κατοικία, είτε για εξοχική κατοικία ή επενδυτικό ακίνητο. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί συχνά σύγχυση ως προς το πού βρίσκεται η φορολογική κατοικία του προσώπου και ποιες υποχρεώσεις προκύπτουν στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως της χώρας διαμονής.

Η κατοχή ακινήτου δεν καθορίζει τη φορολογική κατοικία

Το γεγονός ότι κάποιος διατηρεί ακίνητο στην Ελλάδα δεν σημαίνει αυτόματα ότι θεωρείται φορολογικός κάτοικος της χώρας. Η φορολογική κατοικία κρίνεται με βάση το σύνολο των προσωπικών και οικονομικών δεσμών — τον τόπο διαμονής, την εργασία, την οικογένεια — και όχι μόνο με βάση την ιδιοκτησία ακίνητης περιουσίας. Ωστόσο, η ύπαρξη ακινήτου, ιδίως αν χρησιμοποιείται περιοδικά ως κατοικία από το ίδιο το πρόσωπο ή την οικογένειά του, μπορεί να αποτελέσει ένα από τα στοιχεία που εξετάζονται συνολικά κατά την αξιολόγηση του κέντρου βιοτικών σχέσεων.

Φορολογικές υποχρεώσεις που παραμένουν ανεξάρτητα από την κατοικία

Ανεξαρτήτως πού βρίσκεται η φορολογική κατοικία ενός προσώπου, η ακίνητη περιουσία που βρίσκεται στην Ελλάδα δημιουργεί υποχρεώσεις που παραμένουν σε ισχύ. Ο φορολογικός κάτοικος εξωτερικού με ακίνητο στην Ελλάδα εξακολουθεί να υποχρεούται σε ετήσια δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το εισόδημα που προκύπτει από το ακίνητο αυτό (π.χ. τεκμαρτό εισόδημα ιδιοκατοίκησης ή πραγματικό εισόδημα από μίσθωση), καθώς και στην καταβολή του φόρου ακίνητης περιουσίας που βαρύνει την κυριότητα, ανεξάρτητα από τη χώρα διαμονής του ιδιοκτήτη.

Ο ρόλος του φορολογικού εκπροσώπου

Οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού που διατηρούν περιουσία ή εισοδήματα στην Ελλάδα υποχρεούνται να ορίζουν φορολογικό εκπρόσωπο με έδρα στην Ελλάδα, ο οποίος λειτουργεί ως σημείο επικοινωνίας με τη φορολογική διοίκηση. Ο ορισμός αυτός διευκολύνει τη διεκπεραίωση των φορολογικών υποχρεώσεων και αποτρέπει καθυστερήσεις ή παραλείψεις που θα μπορούσαν να προκύψουν λόγω απόστασης.

Τι αξίζει να προσέχει κανείς

Η ύπαρξη ακινήτου στην Ελλάδα σε συνδυασμό με άλλα στοιχεία —όπως τακτική διαμονή σε αυτό, τραπεζικοί λογαριασμοί ή οικογενειακοί δεσμοί στη χώρα— μπορεί να ενισχύσει την εικόνα ότι το κέντρο βιοτικών σχέσεων παραμένει στην Ελλάδα, ακόμη κι αν το πρόσωπο έχει δηλώσει κατοικία εξωτερικού. Για αυτόν τον λόγο, όσοι βρίσκονται σε αυτή τη θέση καλό είναι να παρακολουθούν τόσο τις τρέχουσες φορολογικές τους υποχρεώσεις για το ακίνητο όσο και τη γενικότερη συνέπεια της εικόνας που παρουσιάζουν ως προς τη μόνιμη διαμονή τους στο εξωτερικό.